ATP Finals tradycyjnie zamykają sezon i należą do najbardziej ekskluzywnych turniejów w zawodowym sporcie. Zaproszenie otrzymują wyłącznie najlepsi zawodnicy z cyklu ATP Tour, co gwarantuje najwyższy poziom rywalizacji i wielkie widowisko dla fanów.
Format turnieju wyraźnie różni się od pozostałych imprez w cyklu. Najpierw rozgrywana jest faza grupowa, a następnie półfinały i finał w systemie pucharowym. Ośmiu zakwalifikowanych tenisistów zostaje rozlosowanych do dwóch grup po czterech zawodników. W każdej grupie każdy gra z każdym. Dwaj najlepsi z każdej grupy awansują do półfinału, a zwycięzca zostaje wyłoniony w ostatnim dniu turnieju podczas finału. Taki sam system obowiązuje w rywalizacji deblowej.
Kto kwalifikuje się do ATP Finals?
Podstawą udziału jest ranking "ATP Race to Turin". Siedmiu najwyżej sklasyfikowanych zawodników w tym rocznym zestawieniu automatycznie otrzymuje miejsce w turnieju. Ósme miejsce zarezerwowane jest dla aktualnego triumfatora turnieju wielkoszlemowego, jeśli w dniu zamknięcia listy zajmuje pozycję od 8 do 20. Jeśli żaden mistrz wielkoszlemowy nie znajduje się poza pierwszą siódemką, ósme miejsce przypada tenisistom z ósmej pozycji rankingu. Dodatkowo wyznaczani są dwaj rezerwowi, którzy mogą zastąpić kontuzjowanych zawodników podczas fazy grupowej.
Punktacja ATP Race uwzględnia wyłącznie 19 najlepszych wyników tenisisty w turniejach o różnej randze i wartości. Pozostaje więc margines na słabsze występy, ale kluczowa jest regularność na najwyższym poziomie, by zapewnić sobie miejsce wśród najlepszych.
Premie finansowe
Pod względem finansowym ATP Finals należą do najbardziej atrakcyjnych turniejów w tenisie. W 2025 roku łączna pula nagród wyniosła 15,5 miliona dolarów (około 13,2 miliona euro), czyli o 250 000 dolarów więcej niż rok wcześniej.
Jannik Sinner, który obronił tytuł bez porażki, zarobił łącznie 4 881 100 dolarów – to druga najwyższa wypłata w historii turnieju. Większe premie przyznano jedynie podczas US Open 2025, gdy Carlos Alcaraz i Aryna Sabalenka otrzymali po pięć milionów dolarów.
Jeśli singlista wygra turniej bez porażki, jego premia przekracza nawet pięć milionów dolarów. Dodatkowo zdobywa 1 500 punktów do rankingu ATP, co stanowi ogromny zastrzyk na zakończenie sezonu.
W deblu nagrody są znacznie niższe, choć zwycięzcy otrzymują tyle samo punktów rankingowych.
Historia ATP Finals
Od pięciu lat turniej rozgrywany jest na stadionie Palasport Olimpico w Turynie, stąd nazwa "Race to Turin". Jednak współczesna historia ATP Finals sięga znacznie dalej. Pierwsza edycja odbyła się w 1970 roku pod nazwą "Masters Grand Prix" jako część cyklu Grand Prix organizowanego przez ówczesną International Lawn Tennis Federation. Choć startowała światowa czołówka, początkowo nie przyznawano punktów do rankingu. Pierwszym zwycięzcą w singlu był Stan Smith, który wcześniej triumfował także w deblu razem z Arthurem Ashe'em.
Przez wiele lat równolegle rozgrywano konkurencyjne WCT Finals, aż w 1990 roku ATP przejęła kontrolę i ustanowiła jednolity finał sezonu pod nazwą "ATP Tour World Championships". Przez pewien czas testowano alternatywny format Grand Slam Cup, który przetrwał tylko dziewięć lat. Jedynym wielokrotnym triumfatorem był Pete Sampras.
Wraz z "Tennis Masters Cup" na przełomie tysiącleci rozpoczęła się era obecnego formatu. Turniej gościł w różnych miastach, a w 2009 roku znalazł stałe miejsce w londyńskiej O2 Arenie jako "ATP Tour Finals". Później nazwę skrócono do "ATP Finals". W sumie wydarzenie w Londynie odwiedziło 2,5 miliona widzów, zanim w 2021 roku przeniesiono je do Turynu.
W ubiegłym roku w singlu ponownie triumfował Jannik Sinner, a w deblu najlepsi okazali się Henry Patten i Harri Heliovaara.
Dominacja Federera i Djokovicia
W ostatnich latach historia ATP Finals nierozerwalnie wiąże się z dwoma nazwiskami: Roger Federer i Novak Djoković. Djoković jest rekordzistą z siedmioma tytułami, Federer ma na koncie sześć triumfów, choć to Szwajcar wygrał najwięcej meczów w historii tego turnieju.
Djoković
Pierwszy tytuł Djoković zdobył w 2012 roku w Szanghaju, pokonując Nikołaja Dawydenkę. W latach 2012-2015 zdominował turniej, wygrywając cztery razy z rzędu, m.in. z Federerem oraz raz z Rafaelem Nadalem, który mimo wybitnej kariery nigdy nie zdobył tytułu ATP Finals.
Później Djoković musiał uznać wyższość Andy'ego Murraya i Alexandra Zvereva, zanim w Turynie sięgnął po dwa kolejne tytuły. W wieku 36 lat został najstarszym mistrzem w historii turnieju.
Federer
Pierwszy triumf Federer odniósł w 2003 roku w Houston, pokonując w finale Andre Agassiego. Łącznie Szwajcar zdobył sześć tytułów i zbudował własną erę, choć siódmy triumf mu się nie powiódł – kilkukrotnie przegrywał z Djokoviciem.
W deblu przez dekady dominowały amerykańskie pary. John McEnroe i Peter Fleming wygrali siedem razy z rzędu. Później w historii zapisali się Mike Bryan wraz z bratem bliźniakiem Bobem Bryanem. Łącznie zdobyli 22 tytuły wielkoszlemowe i kilka razy triumfowali w ATP Finals, co potwierdza ich wyjątkową pozycję.
Next Gen ATP Finals
Od 2017 roku kalendarz uzupełniają Next Gen ATP Finals. Turniej daje szansę najlepszym tenisistom poniżej 20. roku życia. Podstawą kwalifikacji jest ranking "ATP Race to Jeddah", czyli osobna klasyfikacja dla młodych zawodników.
Rywalizacja odbywa się w takim samym systemie grupowym i pucharowym jak w głównym turnieju. Do nielicznych graczy, którzy wygrali zarówno turniej młodzieżowy, jak i seniorski, należą Stefanos Tsitsipas oraz ponownie Sinner. Wobec rosnącego poziomu młodego pokolenia można się spodziewać, że kolejne talenty pójdą w ich ślady i dopiszą nowe rozdziały do historii ATP Finals.
W 2017 roku Next Gen ATP Finals dołączyły do corocznego cyklu tenisowego. Turniej powstał, by najlepsi młodzi zawodnicy mogli zaprezentować swoje umiejętności i walczyć o trofeum w wyrównanej, konkurencyjnej atmosferze. Początkowo mogli w nim startować tenisiści poniżej 21 lat, ale przed sezonem 2024 limit wieku obniżono do 20 lat.
Wszyscy zwycięzcy ATP Finals
2025: Jannik Sinner
2024: Jannik Sinner
2023: Novak Djoković
2022: Novak Djoković
2021: Alexander Zverev
2020: Danił Miedwiediew
2019: Stefanos Tsitsipas
2018: Alexander Zverev
2017: Grigor Dimitrow
2016: Andy Murray
2015: Novak Djoković
2014: Novak Djoković
2013: Novak Djoković
2012: Novak Djoković
2011: Roger Federer
2010: Roger Federer
2009: Nikołaj Dawydenko
2008: Novak Djoković
2007: Roger Federer
2006: Roger Federer
2005: David Nalbandian
2004: Roger Federer
2003: Roger Federer
2002: Lleyton Hewitt
2001: Lleyton Hewitt
2000: Gustavo Kuerten
Zwycięzcy w deblu
2025: Henry Patten/Harri Heliovaara
2024: Kevin Krawietz/Tim Pütz
2023: Rajeev Ram/Joe Salisbury
2022: Rajeev Ram/Joe Salisbury
2021: Pierre-Hugues Herbert/Nicolas Mahut
2020: Wesley Koolhof/Nikola Mektić
2019: Pierre-Hugues Herbert/Nicolas Mahut
2018: Mike Bryan/Jack Sock
2017: Henri Kontinen/John Peers
2016: Henri Kontinen/John Peers
2015: Jean-Julien Rojer/Horia Tecău
2014: Mike Bryan/Bob Bryan
2013: David Marrero/Fernando Verdasco
2012: Marcel Granollers/Marc López
2011: Max Mirnyi/Daniel Nestor
2010: Nenad Zimonjić/Daniel Nestor
2009: Mike Bryan/Bob Bryan
2008: Nenad Zimonjić/Daniel Nestor
2007: Mark Knowles/Daniel Nestor
2006: Jonas Björkman/Max Mirnyi
2005: Michaël Llodra/Fabrice Santoro
2004: Mike Bryan/Bob Bryan
2003: Mike Bryan/Bob Bryan
2002: Turniej odwołany*
2001: Ellis Ferreira/Rick Leach
2000: Donald Johnson/Piet Norval.