Liga Europy powstała w 2009 roku. Jednak jej historia sięga wcześniejszych rozgrywek funkcjonujących pod inną nazwą. Jest bowiem następczynią Pucharu UEFA – turnieju, który od 1971 roku przez większość swojego 37-letniego istnienia rozgrywany był w systemie pucharowym.
Ostatnia edycja Pucharu UEFA została rozegrana w sezonie 2008/09, kiedy to Szachtar Donieck pokonał Werder Brema w finale rozgrywanym w Stambule. Zatem dokładnie w tym samym mieście, w którym odbędzie się tegoroczny finał Ligi Europy.
Puchar UEFA rozgrywany był równolegle z bardziej prestiżowym Pucharem Zdobywców Pucharów UEFA. Włoscy giganci Lazio byli ostatnimi triumfatorami tego turnieju – rozgrywek, które zakończono w 1999 roku po 39 sezonach.
Jednocześnie podniosło to rangę Pucharu UEFA, który stał się drugimi najważniejszymi rozgrywkami w Europie, ustępując jedynie Lidze Mistrzów. Wprowadzenie Ligi Konferencji umocniło status Ligi Europy jako drugiego szczebla europejskich pucharów, a dodatkowa nagroda w postaci awansu do Ligi Mistrzów jeszcze bardziej zwiększyła jej prestiż.
Atalanta została 30. klubem, który zdobył Ligę Europy (były Puchar UEFA), pokonując Bayer Leverkusen w finale w 2024 roku. W zeszłym roku najlepszy okazał sie Tottenham, który ograł 1:0 Manchester United.
Seryjni mistrzowie
Sevilla jest najbardziej utytułowaną drużyną w historii Ligi Europy/Pucharu UEFA (triumfowała aż 7 razy). Co ciekawe, Andaluzyjczycy zdobyli wszystkie te trofea w ciągu 17 lat, sięgając po swój pierwszy tytuł dokładnie dwie dekady temu. Ostatni raz wygrali w 2023 roku.
Oto wszystkie triumfy Sevilli w Lidze Europy/Pucharze UEFA:
2005/06 - Długo wyczekiwany przełom
Przed zdobyciem Pucharu UEFA w sezonie 2005/06 Sevilla nie sięgnęła po żadne europejskie trofeum przez prawie sześć dekad.
"Los Nervionenses" sześciokrotnie mierzyli się z rosyjskimi rywalami podczas tej edycji, odnosząc zwycięstwo m.in. nad Lokomotiwem Moskwa oraz w starciach z Zenitem Sankt Petersburg.
W finale, rozgrywanym w Eindhoven, Hiszpanie pokonali Middlesbrough dzięki bramkom Luísa Fabiano, Frédérica Kanouté oraz błyskawicznemu trafieniu Enzo Mareski.
2006/07 - Obrona tytułu
Sevilla, awansując do fazy pucharowej z drugiego miejsca w grupie, była zmuszona do rozegrania kilku trudnych spotkań na drodze do finału.
Juande Ramos poprowadził zespół do zwycięstw nad Steauą Bukareszt, Szachtarem Donieck oraz Tottenhamem Hotspur, który stał się później jego kolejnym pracodawcą.
Frédéric Kanouté zdobył bramki przeciwko swoim byłym pracodawcom na Ramón Sánchez-Pizjuán oraz w północnym Londynie.
Następnie dał Sevilli na prowadzenie w "hiszpańskim finale". Choć na jego trafienie w dogrywce odpowiedział Jônatas z Espanyolu, to malijski napastnik odegrał kluczową rolę, pewnie wykorzystując pierwszy rzut karny w serii jedenastek, która przesądziła o zwycięstwie.
2013/14 - Pierwsza z trzech wygranych z rzędu
Sevilla napotkała niezwykle trudne warunki w pierwszym meczu pucharowym. Po remisie 2:2 z Mariborem w pierwszym spotkaniu drużyna Unaia Emery’ego wygrała nieznacznie w Sewilli i awansowała do 1/8 finału.
Po wyeliminowaniu lokalnych rywali, Realu Betis, w serii rzutów karnych, Sevilla ponownie potwierdziła swoją skuteczność w "jedenastkach" w finale. Pudła Óscara Cardozo i Rodrigo z Benfiki stworzyły doskonałą okazję dla Kevina Gameiro, który pewnym strzałem pokonał Jana Oblaka, wywołując euforię na Allianz Arena.
2014/15 - Triumf przy zmianie zasad
Sevilla miała sporo problemów w początkowej fazie rozgrywek, ale ostatecznie awansowała razem z Feyenoordem z niezwykle wyrównanej grupy G. Później nastąpiła prawdziwa dominacja.
"Los Hispalenses" nie przegrali ani jednego z kolejnych ośmiu meczów w fazie pucharowej, notując jedynie remis 2:2 z Zenitem Sankt Petersburg na rosyjskim terenie.
Po bolesnej porażce w kwalifikacjach do Ligi Mistrzów na cztery dni przed finałem Sevilla przybyła do Warszawy z szansą na odkupienie. Dzięki zmianie przepisów zwycięzcy Ligi Europy automatycznie uzyskują awans do Ligi Mistrzów w kolejnym sezonie.
Być może dobrze się stało, że Sevilla była pierwszym klubem, który skorzystał z tej zmiany, pokonując w finale ukraińskie Dnipro na Stadionie Narodowym.
2015/16 - Trudny początek, znajome zakończenie
Sevilla nie mogła trafić na trudniejsze losowanie, gdy po pięciosezonowej przerwie wróciła do Ligi Mistrzów, mierząc się z wschodzącym gigantem Manchesterem City, dwukrotnym zwycięzcą Juventusem oraz solidną Borussią Mönchengladbach w tzw. grupie śmierci.
Zajęcie trzeciego miejsca i "spadek" do Ligi Europy był prawdopodobnie najbardziej realistycznym scenariuszem, szczególnie biorąc pod uwagę ich wcześniejsze doświadczenia w tych rozgrywkach.
Niecałe dwa lata po swoich heroicznych występach w Bawarii Kevin Gameiro ponownie zdobył decydującego gola, gdy Sevilla pokonała Athletic Bilbao i awansowała do półfinału. Po łącznym zwycięstwie 5:3 nad Szachtarem Donieck Andaluzyjczycy sięgnęli po trzeci z rzędu triumf w Lidze Europy, pokonując w finale Liverpool Jürgena Kloppa.
2019/20 - Trudna droga
Po wygraniu pięciu z sześciu meczów fazy grupowej oraz pokonaniu CFR Cluj i AS Romy w dwóch pierwszych spotkaniach fazy pucharowej Sevilla musiała poczekać do lata, aby zmierzyć się z Wolverhampton Wanderers w ćwierćfinale.
Globalna pandemia spowodowała poważne zakłócenia w harmonogramie Ligi Europy. Jednak Sevilla skupiła się na walce o kolejne trofeum. Po wyeliminowaniu ekipy z Premier League Julen Lopetegui poprowadził swoją drużynę do zwycięstwa w półfinałowym starciu z innym angielskim zespołem – Manchesterem United.
Szósty triumf w Lidze Europy został przypieczętowany po emocjonującym finale, w którym Luuk de Jong zdobył dwa gole przeciwko Interowi.
2022/23 - Wspaniała siódemka
Najnowszy rozdział w niezwykłej historii Sevilli w Lidze Europy jest prawdopodobnie jednym z najbardziej emocjonujących, m.in. ze względu na dramatyczne starcie z AS Romą w finale.
Po pokonaniu PSV Eindhoven, Manchesteru United i Juventusu na drodze do decydującego meczu. Hiszpanie udali się do stolicy Węgier na niezapomnianą rywalizację z czołową drużyną Serie A. Niespokojne 120 minut nie przyniosło rozstrzygnięcia, co doprowadziło do niezwykle nerwowej serii rzutów karnych.
Można śmiało powiedzieć, że Anthony Taylor raczej nie trafi na listę ulubieńców José Mourinho, po tym jak angielski sędzia nakazał powtórzenie decydującego rzutu karnego Gonzalo Montiela z powodu zbyt wczesnego wyjścia Rui Patrício z linii bramkowej. Podobnie jak kilka miesięcy wcześniej w Katarze, Argentyńczyk ponownie zachował zimną krew i trafił do siatki, zapewniając Sevilli kolejny triumf.
Rekordy Ligi Europy
Aby dać dodatkową perspektywę na skalę ich osiągnięć, Sevilla ma o cztery zwycięstwa w Lidze Europy więcej niż jakakolwiek inna drużyna. Pięć klubów ma na koncie po trzy zwycięstwa – należą do nich Atlctico Madryt, Liverpool, Juventus, Inter oraz Tottenham.
Wielokrotni zwycięzcy Ligi Europy
Sevilla: 7
Tottenham Hotspur: 3
Atletico Madryt: 3
Liverpool: 3
Inter : 3
Juventus: 3
Borussia Mönchengladbach: 2
Feyenoord: 2
Eintracht Frankfurt: 2
IFK Göteborg: 2
Real Madryt: 2
Parma: 2
FC Porto: 2
Chelsea: 2
Top 5 najbardziej utytułowanych krajów
Hiszpania: 14 - Sevilla (7), Atletico Madryt (3), Real Madryt (2), Villarreal (1), Valencia (1)
Anglia: 10 - Tottenham Hotspur (3), Liverpool (3), Chelsea (2), Manchester United (1), Ipswich Town (1)
Włochy: 10 - Inter (3), Juventus (3), Parma (2), Atalanta (1), Napoli (1)
Niemcy: 7 - Borussia Mönchengladbach (2), Eintracht Frankfurt (2), Schalke (1), Bayern Monachium (1), Bayer Leverkusen (1)
Holandia: 4 - Feyenoord (2), Ajax (1), PSV Eindhoven (1)
Najlepsi strzelcy i zdobywcy nagród
Żaden zawodnik nie zdobył więcej bramek w Lidze Europy niż Pierre-Emerick Aubameyang, który strzelił swojego 34. gola podczas ćwierćfinałowej porażki Marsylii z Benficą w kwietniu 2024 roku. Gaboński napastnik trafiał również dla Borussii Dortmund, Arsenalu i Barcelony, choć nie zdołał wpisać się na listę strzelców w Lidze Europy podczas gry w Lille.
Henrik Larsson jest drugim najlepszym strzelcem w historii Ligi Europy/Pucharu UEFA, zdobywając 31 bramek w zaledwie 45 występach. Zdecydowana większość tych trafień miała miejsce podczas drogi Celticu do finału w 2003 roku, gdzie w Sewilli zdobył dublet przeciwko Porto i otarł się wówczas o zdobycie drugiego europejskiego trofeum w historii klubu.
Od sezonu 2016/17 corocznie przyznawana jest nagroda dla Piłkarza Sezonu Ligi Europy. O wyborze decydują trenerzy wszystkich klubów uczestniczących w rozgrywkach, a także jeden przedstawiciel dziennikarzy z każdej z 55 federacji członkowskich UEFA. Pięć lat po wprowadzeniu tej nagrody ustanowiono również analogiczne wyróżnienie dla młodych zawodników, przyznawane przez Panel Obserwatorów Technicznych UEFA.
Tylko dwóch zawodników otrzymało nagrodę Piłkarza Sezonu, nie wygrywając jednocześnie Ligi Europy. Pierre-Emerick Aubameyang został wyróżniony po zakończeniu kampanii 2023/24 jako najlepszy strzelec z 10 golami w 13 meczach, mimo że Marsylia odpadła w półfinale. Romelu Lukaku otrzymał tę nagrodę kilka lat wcześniej, choć jego samobójczy gol przyczynił się do porażki Interu z Sevillą w finale 2020 roku.
Florian Wirtz dwukrotnie zdobył nagrodę dla Młodego Piłkarza Sezonu Ligi Europy po znakomitych występach dla Bayeru Leverkusen w sezonach 2022/23 i 2023/24. Warto jednak zauważyć, że niemiecki zespół nie sięgnął po trofeum w żadnym z tych sezonów.
Piłkarze Sezonu Ligi Europy
2016/17: Paul Pogba (Manchester United)
2017/18: Antoine Griezmann (Atletico Madryt)
2018/19: Eden Hazard (Chelsea)
2019/20: Romelu Lukaku (Inter)
2020/21: Gerard Moreno (Villarreal)
2021/22: Filip Kostić (Eintracht Frankfurt)
2022/23: Jesús Navas (Sevilla)
2023/24: Pierre-Emerick Aubameyang (Olympique Marsylia)
2024/25: Cristian Romero (Tottenham Hotspur)
Młodzi Gracze Sezonu Ligi Europy
2021/22: Ansgar Knauff (Eintracht Frankfurt)
2022/23: Florian Wirtz (Bayer Leverkusen)
2023/24: Florian Wirtz (Bayer Leverkusen)
2024/25: Rayan Cherki (Lyon)
Wszyscy zwycięzcy w historii Ligi Europy
Oto wszystkie drużyny, które wygrywały Ligę Europy/Puchar UEFA:
2025: Tottenham Hotspur (Anglia)
2024: Atalanta (Włochy)
2023: Sevilla (Hiszpania)
2022: Eintracht Frankfurt (Niemcy)
2021: Villarreal (Hiszpania)
2020: Sevilla (Hiszpania)
2019: Chelsea (Anglia)
2018: Atletico Madryt (Hiszpania)
2017: Manchester United (Anglia)
2016: Sevilla (Hiszpania)
2015: Sevilla (Hiszpania)
2014: Sevilla (Hiszpania)
2013: Chelsea (Anglia)
2012: Atletico Madryt (Hiszpania)
2011: FC Porto (Portugalia)
2010: Atletico Madryt (Hiszpania)
2009: Szachtar Donieck (Ukraina)
2008: Zenit Sankt Petersburg (Rosja)
2007: Sevilla (Hiszpania)
2006: Sevilla (Hiszpania)
2005: CSKA Moskwa (Rosja)
2004: Valencia (Hiszpania)
2003: FC Porto (Portugalia)
2002: Feyenoord (Holandia)
2001: Liverpool (Anglia)
2000: Galatasaray (Turcja)
1999: Parma (Włochy)
1998: Inter (Włochy)
1997: Schalke (Niemcy)
1996: Bayern Monachium (Niemcy)
1995: Parma (Włochy)
1994: Inter (Włochy)
1993: Juventus (Włochy)
1992: Ajax (Holandia)
1991: Inter (Włochy)
1990: Juventus (Włochy)
1989: Napoli (Włochy)
1988: Bayer Leverkusen (Niemcy)
1987: IFK Göteborg (Szwecja)
1986: Real Madryt (Hiszpania)
1985: Real Madryt (Hiszpania)
1984: Tottenham Hotspur (Anglia)
1983: Anderlecht (Belgia)
1982: IFK Göteborg (Szwecja)
1981: Ipswich Town (Anglia)
1980: Eintracht Frankfurt (Niemcy)
1979: Borussia Mönchengladbach (Niemcy)
1978: PSV Eindhoven (Holandia)
1977: Juventus (Włochy)
1976: Liverpool (Anglia)
1975: Borussia Mönchengladbach (Niemcy)
1974: Feyenoord (Holandia)
1973: Liverpool (Anglia)
1972: Tottenham Hotspur (Anglia)